W 1907 roku francuski farmaceuta Eugene Schueller wynalazł przepis na stworzenie pierwszej (albo pierwszej uznanej) trwałej farby do włosów z zastosowaniem składników chemicznych. Pracując w swoim paryskim domu, Schueller zaadaptował zasady i składniki chemiczne stosowane do farbowania tkanin, tak aby nadawały się do użycia na ludzkich włosach. Pierwsze próby wykonane przez Schuellera dały w efekcie ograniczony wachlarz ciemnych, złotawych i rudych odcieni uzyskiwanych na kolorze naturalnym, ale jego wpływ na przemysł kosmetyczny był rewolucyjny. Ta niewielka domowa firma farmaceutyczna stała się autorytetem w dziedzinie kosmetyków do włosów. Efektem pracy Schuellera były narodziny przemysłowej produkcji farb do włosów. Eugene Schueller nadał swojej wytwórni trwałych farb do włosów nazwę L`Oreal. Stosując chemikalia, które dawały zabarwienie kolorystyczne identyczne jak włosy ludzkie, Eugene Schueller i inni pionierzy kosmetologii byli w stanie sporządzić kopie podstawowych molekuł tworząc duże pigmenty czarne i brązowe oraz mniejsze w kolorze czerwonym i żółtym. Dalsze eksperymenty wykazały, że chemikalia te po zmieszaniu z utleniaczem i amoniakiem na stałe wiązane są we włosach. Chemikalia te nazwano “barwnikami oksydacyjnymi” ponieważ ich reakcja na tlen (poprzez utleniacz) decyduje o ich zdolności do trwałej zmiany koloru włosów. Barwniki oksydacyjne stanowiły pierwszą metodę w pełni trwałego farbowania włosów. Wcześniej stosowane “Barwniki bezpośrednie” (takie jak rośliny i chemikalia przemysłowe używane do barwienia tkanin) umożliwiały jedynie tymczasową zmianę koloru.
Jak działają trwałe farby do włosów
Opierając się na zasadzie, że utleniacz przenika do włosa i dąży do połączenia z molekułami w celu odzyskania struktury wody, stwierdzono, że gdy umiarkowanie silny utleniacz pomieszany zostanie z koloryzującymi substancjami chemicznymi, roztwór przenika do włosa, i będąc już w warstwie korowej włosa utleniacz nie tylko dąży do połączenia z naturalnym pigmentem włosa, ale również ze sztucznym. Te sztuczne pigmenty pęcznieją i łączą się między sobą (na skutek przyłączania utleniacza i tworzenia wiązań między nimi) i zostają uwięzione wewnątrz włosa na stałe.
Przejrzyste włosy
Prawdopodobnie największa trudność, przed jaką stali chemicy próbujący stworzyć odpowiedni zakres kolorystyczny dla włosów, dotyczyła odtworzenia barw naturalnie występujących we wszystkich typach włosów, które u człowieka zawierają pigmenty czterech kolorów: czarnego, brązowego, czerwonego i żółtego. Molekuły pigmentów różnią się wielkością (czarne są największe, a żółte najmniejsze) i wszystkie są obecne w różnych proporcjach we włosach każdego człowieka. Gdy światło przechodzi przez półprzezroczystą otoczkę włosa, jego kolor staje się widoczny. Kombinacja tysięcy pojedynczych włosów o różnych barwach daje poczucie głębi i odcienia, które powoduje, że określamy jeden ogólny kolor włosów. Podobnie jest, gdy patrzymy na piasek; na plaży są setki różnych białych i brązowych ziarenek, ale proporcja występujących barw powoduje, że widzimy białe tropikalne wybrzeże, albo czarną wulkaniczną plażę. Nasze oczy potrafią widzieć tylko jeden dominujący kolor, dopiero dokładne badanie ujawnia szczegóły.
Uniwersalny system numerowania koloru włosów
Firmy kosmetyczne już dawniej pomyślnie opracowały metodę trwałego rozjaśniania i przyciemniania włosów, poza wprowadzeniem kluczowych molekuł czarnych, brązowych czerwonych i żółtych pigmentów. Jednak, aby odtworzyć trafnie setki tysięcy naturalnych odcieni włosów, należało opracować przepis umożliwiający kontrolę natężenia tonów występujących we włosach. Podczas gdy naturalny pigment prześwieca przez warstwę otoczki tworząc różnorodne odcienie u blondynów, rudych i brunetów – sztuczne kolory powodowały raczej, że włosy przybierały po prostu kolor żółty, czerwony, brązowy czy czarny.
Pracując nad uniwersalnymi zasadami barwienia, naukowcy wprowadzili trzy kolory do składników trwałych farb do włosów, które nie występują w gamie pigmentów we włosach ludzkich (jeśli oczywiście nie jesteś jednym z członków obsady filmu o Simpsonach!). Te kolory to niebieski, zielony, i fioletowy. Dysponując cennym kolorem podstawowym, czyli niebieskim, oraz równie istotnymi kolorami pochodnymi, czyli zielonym i fioletowym, specjaliści mogli zastosować paletę do stworzenia nieograniczonej gamy odcieni kolorystycznych. Naukowcy opracowali 16 substancji barwiących włosy, z których można uzyskać każdy możliwy odcień. Oznaczyli oni te odcienie systemem numerów, który wciąż jest używany w języku technicznym, w którym doświadczeni styliści fryzur i profesjonaliści z branży określają kolory włosów. Nosi on nazwę Uniwersalnego Systemu Numerowania i dzieli się na głębokość i ton, jak pokazano w poniższych tabelach.
Głębokość (Podstawa)
1.0 Czarny
2.0 Bardzo ciemny brąz
3.0 Ciemny brąz
4.0 Średni brąz
5.0 Lekki brąz
6.0 Ciemny blond
7.0 Średni blond
8.0 Lekki blond
9.0 Bardzo lekki blond
10.0 Rozświetlony jasny blond/ delikatny
Dalej mamy sześć tonów, które można dodać do każdego z wyżej podanych kolorów, aby stworzyć każdy odcień włosów jaki można sobie wymyślić:
Ton
1. Niebieski
2. Zielony (określany jako Popielaty)
3. Fiolet
4. Czerwony
5. Pomarańczowy
6. Żółty
Gdy oglądasz jakikolwiek wzornik farb do włosów lub produkt do trwałego barwienia włosów, każdy odcień, który widzisz został stworzony poprzez zmieszanie powyżej podanych barw. Znaczenie ma głębokość (albo kolor podstawowy zgodnie z profesjonalnym
nazewnictwem) w zestawieniu z tonem. Gdy trwała farba przyciemnia włosy, składnik bazowy dla danego odcienia przekształci każdy włos do tej samej głębi, zatem efekt ogólny będzie wydawać się dużo ciemniejszy niż oczekiwano. Z tego powodu przy podejmowaniu decyzji o preferowanym kolorze do zastosowania zawsze należy wybierać odcień o jeden stopień jaśniejszy niż ten, który chcemy uzyskać. Wszyscy dobrzy fryzjerzy będą zdawać sobie z tego sprawę i po prostu wybiorą odcień o oczko wyżej od tego, który wybierzesz. Czasem jednak jest inaczej. Pamiętam rozpacz jednej klientki, z którą kiedyś pracowałam. Nieco wcześniej poprosiła młodą stylistkę w modnym salonie, aby zamieniła jej włosy w kolorze “mysi blond”? na pukle o intensywnym ciemnym kolorze, który widziała u Catherine Zeta Jones. Oczywiście, ponieważ stylistka nie zastosowała zasady “jeden odcień niżej”, zrozpaczona klientka wyglądała bardziej jak Morticia Adams niż żona Michaela Douglasa! Dlatego trzymaj się “podstawowej zasady”, gdy przyciemniasz włosy trwałą farbą.